Luchtbehandeling: hoe schoon is schoon?
Bij weefselkweek vormt besmetting het grootste uitvalrisico. Hieronder kunt u lezen waarom dat zo is en hoe we dat risico verminderen.
Extreem voedzaam.
De voedingsbodem waarop de stukjes plantmateriaal gezet worden is extreem voedzaam. Naast alle benodigde hormonen mineralen en sporenelementen bevat de bodem ook suikers. Dit omdat de plant nog te klein is om zelf een adequate omzetting van koolhydraten in suikers te ontwikkelen. Deze voedingsrijkdom is vanzelfsprekend ook zeer aantrekkelijk voor allerlei micro-organismen als schimmels en bacteriën.
Zonder extra maatregelen zou iedere inzetting dan ook uitmonden in een vies bakje smurrie waarin de plantendelen volledig overwoekerd worden door allerhande bacteriën en schimmels.
Sommige micro-organismen zijn uitsluitend schadelijk doordat ze de voeding voor het plantenweefsel "wegroven", maar er zijn er ook die rechtstreeks het plantenmateriaal aantasten.
De eerste voorzorgsmaatregel betreft het gebruiken van gesteriliseerd materiaal en gereedschappen. Zo worden de plastic kuipjes waarin de bodem wordt gegoten steriel aangeleverd. Bij sommige planten gebruiken we glazen potten die vooraf geautoclaveerd worden. Daarbij worden micro-organismen onder hoge druk met stoom onschadelijk gemaakt.
Bij het werken dragen we schone kleding en worden de handen zorgvuldig gereinigd.
Daarmee zijn we er echter nog niet. Zonder dat we het zien is de ons omringende lucht een ware verzameling van allerhande micro-organismen. Sommige verplaatsen zich gehecht aan miniscule stofdeeltjes. Anderen bewegen zich zelfstandig door de lucht. We moeten er dus voor zorgen dat de voedingsbodem en het steriele plantje niet in aanraking komen met buitenlucht. Dat zou natuurlijk kunnen in een steriele kast met 'doorsteek handschoenen' maar dat zou niet prettig werken en de kosten enorm verhogen. Daarom werken we in zogenaamde.
'laminair airflow kasten'.
Laminair staat voor de wijze van filteren waarover later meer. De airflowkast bestaat uit een ventilator, een filter en een kap met verlichting. De ventilator blaast de lucht door het filter. Zodoende komt er een stroom steriele lucht uit de achterwand (het filter) van de kap die over de werktafel staat. Deze luchtstroom voorkomt ongewenste luchtdraaiingen die toch weer buitenlucht naar binnen kunnen halen.
Laminairfilters bestaan uit evenwijdig liggende papierenlagen met een extreem kleine tussenruimte. Ze kunnen microscopisch kleine deeltjes de doorgang belemmeren. Jaarlijks worden de filters getest op juiste werking door middel van een deeltjes telling.
De airflowkasten halen de lucht uit de omringende ruimte. Om het risico te minimaliseren wordt de lucht in de entruimte ook voorbehandeld met een vergelijkbaar centraal systeem dat de lucht van buiten filtert en naar binnen haalt. Zodoende ontstaat er binnen een lichte overdruk zodat bij het openen van deuren alleen schone lucht naar buiten gaat en geen besmette lucht naar binnen komt. Betreden van de entruimte gaat dan ook via een 'luchtsluis' meestal gecombineerd met de mogelijkheid om het buitenschoeisel te verruilen voor schone schoenen of klompen die het steriele deel van het bedrijf nooit verlaten.
 |
